Odcisk palca na starożytnej łodzi. Napastnicy sprzed 2400 lat pochodzili z wybrzeży Bałtyku?
15 grudnia 2025, 09:07W III wieku przed naszą erą doszło do ataku na wyspę Als u wybrzeży dzisiejszej Danii. Napastnicy przypłynęli na nie więcej niż czterech łodziach. Atak się nie powiódł. A wiemy to stąd, że obrońcy na Als – by podziękować bogom za zwycięstwo – zatopili w bagnie jedną z łodzi wraz ze zdobytą bronią. W latach 80. XIX wieku ludzie pracujący przy pozyskiwaniu torfu w Hjortspring Mose znaleźli starożytną łódź. Została ona wydobyta w latach 20. XX wieku i jest obecnie znana jako łódź z Hjortspring. To jedyna zachowana w Skandynawii starożytna łódź klepkowa szyta. Przy tym wyjątkowo dobrze zachowania. Teraz zaś naukowcy znaleźli coś jeszcze – odcisk palca jednego z jej użytkowników i odkryli, skąd pochodzili napastnicy.
Dinozaurzy ogon z bursztynu
9 grudnia 2016, 13:02W bursztynie z Mjanmy znaleziono ogon pierzastego dinozaura. Autorzy publikacji z pisma Current Biology cieszą się, że pozwoli to uzupełnić luki w wiedzy nt. szczegółowej budowy piór tych gadów.
Prąd matematykotwórczy
5 listopada 2010, 09:41Przyłożenie do płata ciemieniowego prądu elektrycznego o słabym natężeniu poprawia zdolności matematyczne nawet na pół roku. Ważne jest jednak nie tylko natężenie, ale i kierunek przepływu prądu. Zwiększenie zdolności następuje wyłącznie przy kierunku od prawej do lewej (Current Biology).
Obserwatorium Very C. Rubin zaczęło wysyłać alerty. Będą miliony powiadomień każdej nocy
2 marca 2026, 09:34Najnowsze z wielkich obserwatoriów astronomicznych, Obserwatorium im. Very C. Rubin, rozpoczęło wysyłanie alertów niemal w czasie rzeczywistym. W nocy 24 lutego rozesłano 800 000 takich alertów. Alerty te – trafiające do wszystkich zainteresowanych – to informacje o potencjalnie nowych obiektach w przestrzeni kosmicznej. Dzięki temu, że mają być możliwie jak najbardziej aktualne, astronomowie na całym świecie będą mogli koordynować swoje prace i bardzo szybko rozpoczynać obserwacje potencjalnie interesujących celów. A wspomnianych 800 000 alertów to nie jest ostatnie słowo Vera C. Rubin Observatory.
Psują się zegary atomowe na satelitach Galileo
18 stycznia 2017, 13:21Przed zaledwie miesiącem uruchomiono europejski odpowiednik GPS, a już trapią go poważne problemy. Europejska Agencja Kosmiczna poinformowała, że na pokładzie wielu satelitów tworzących system Galileo doszło do awarii zegarów atomowych
Uspołecznienie wpływa na wielkość mózgu
24 listopada 2010, 18:37Badacze z Oxford University postanowili sprawdzić ewolucyjną historię mózgów różnych gatunków ssaków na przestrzeni ostatnich 60 milionów lat. Stwierdzili, że psy mają większe mózgi niż koty, gdyż ich wielkość jest związana z więzami społecznymi, łączącymi zwierzęta w stadzie, a te są bardziej wymagające pod względem intelektualnym.
Najbardziej precyzyjne pomiary masy bozonu W uspokoiły fizyków
20 kwietnia 2026, 07:39Gdy cząstki elementarne mają wyższa lub niższą masę, niż się spodziewano, fizycy mają problem. Pojawiają się przypuszczenia, że to, co dotychczas wiedzieliśmy o wszechświecie nie jest prawdą. Cząstka, której masa wykracza poza tę przewidzianą teoriami, podważa założenia dotyczące sił tworzących naszą rzeczywistość. Tak właśnie było od kilku lat z bozonem W.
Czasem lepiej palić węglem niż drewnem
23 lutego 2017, 12:15Unia Europejska promuje – poprzez dopłaty – spalanie drewna w celu produkcji energii. Autorzy niezależnego raportu zauważają, że w ile w przypadku odpadów taka polityka może rzeczywiście zmniejszać emisję gazów cieplarnianych, to w praktyce coraz większe użycie drewna dla celów energetycznych tylko pogarsza sytuację i zwiększa emisję tych gazów
Plazmonowy laser pracuje w temperaturze pokojowej
21 grudnia 2010, 11:24Profesor Xiang Zhang z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nie rzuca słów na wiatr. Przed dwoma laty wraz ze swoim zespołem połączył metalowe plazmonowe soczewki z "latającą głowicą" udoskonalając proces litograficzny i obiecał, że w ciągu 3-5 lat nowa technologia znajdzie komercyjne zastosowanie. Już rok później znacząco udoskonalił plazmonowy laser (spaser), dzięki czemu jest on w stanie wygenerować światło na przestrzeni zaledwie 5 nanometrów.
Gwiazdy tworzą się w dżetach z centrym galaktyk
28 marca 2017, 09:38Po raz pierwszy udało się zaobserwować formowanie się gwiazd w strumieniu materii wyrzucanej przez supermasywną czarną dziurę. Astronomowie od pewnego czasu sądzili, że warunki panujące w takich strumieniach mogą sprzyjać powstawaniu gwiazd, jednak zjawisko takie jest trudne w obserwacji. Jednoznacznie wykazaliśmy, że wewnątrz strumieni powstają gwiazdy – mówi Roberto Maiolino z Uniwersytetu w Cambridge.
